Blozen helpt om aardig en betrouwbaar te worden gevonden Veel te laat binnenvallen bij een belangrijke afspraak, op een feest ontdekken dat je dezelfde outfit aanhebt als de gastvrouw, maar ook een presentatie houden voor een grote groep mensen. Het zijn situaties waarvan veel mensen flink gaan blozen. Maar is het eigenlijk erg om zo’n rood hoofd te krijgen? Nee, ontdekte Corine Dijk. Mensen die blozen worden in veel gevallen juist aardiger en betrouwbaarder gevonden dan mensen die niet blozen.‘In sommige gevallen is het juist gepast om te blozen’, stelt Dijk. Dat geldt met name voor sociale overtredingen. ‘Als je iets hebt gestolen en daarbij betrapt wordt, bijvoorbeeld. Of je laat een weinig subtiele scheet in een lift. Mensen die op zo’n moment blozen worden sympathieker gevonden dan mensen die dat niet doen. Door het blozen hebben mensen meer het idee dat je je schaamt.’ Betrouwbaar ‘Het is makkelijk om te zeggen dat je iemand die bloost meer vertrouwt’, vindt Dijk, ‘maar handelen we daar vervolgens ook naar?’ Dat onderzocht ze door middel van een computerspel tegen een virtuele tegenstander. In het spel kon de mate van vertrouwen worden gemeten aan het geldbedrag dat de proefpersoon aan de tegenspeler toevertrouwde. Tegenstanders die bloosden kregen meer geld dan zij die dat niet deden. Blozen helpt dus inderdaad om het vertrouwen te herstellen na een morele overtreding. Oprecht signaal Met blozen kun je laten zien dat je je schaamt of geneert nadat je de fout in ging waardoor mensen je weer positiever beoordelen. Maar naast dat blozen de indruk vergroot dat iemand zich schaamt of geneert vergroot, is het aannemelijk dat blozen een extra communicatieve waarde heeft, denkt Dijk. Blozen is namelijk niet veinzen, bijvoorbeeld wanneer het gunstig is om te doen alsof je je schaamt. Daardoor is het een oprechter signaal dan andere uitdrukkingen van schaamte of verlegenheid, zoals de ogen neerslaan of wegkijken. |
